Saklambaç kaça kadar sayılır ?

Damla

New member
[HEADING=1]Saklambaç Kaça Kadar Sayılır? Oyunun Kuralları, Tarihsel Kökenleri ve Çocuk Gelişimindeki Yeri[/HEADING]
1. Saklambaç Kaça Kadar Sayılır? Oyunun Temel Kuralı ve En Çok Merak Edilen Ayrıntılar

Arkadaşlar, çocukluğumuzdan aklımızda kalan oyunları düşündüğümüzde sanırım saklambaç çoğumuzun listesinde ilk sıralarda yer alır. Birinin gözlerini kapatıp saymaya başlaması, diğerlerinin heyecanla uygun bir saklanma yeri araması ve ardından gelen “Önüm, arkam, sağım, solum sobe!” sesleri... Aradan yıllar geçse bile bu anların insanda ayrı bir yeri var. Peki, saklambaç oynarken ebe gerçekten kaça kadar saymalı? 10 mu, 20 mi, 50 mi, yoksa 100'e kadar saymak mı daha doğru?

Aslında saklambaçta sayılacak sayı için bütün dünyada geçerli, değişmez bir kural bulunmuyor. Oyunun oynandığı yere, oyuncuların yaşlarına, kişi sayısına ve önceden belirlenen kurallara göre farklı uygulamalar görülebiliyor.

Genellikle şu sayma aralıkları tercih ediliyor:

- 10'a kadar saymak: Küçük çocuklarla oynanan, dar alanlarda gerçekleşen ve hızlı turların tercih edildiği oyunlar için uygundur.

- 20'ye kadar saymak: Az sayıda oyuncunun katıldığı, saklanma alanlarının fazla geniş olmadığı oyunlarda sıkça tercih edilebilecek bir seçenektir.

- 30'a kadar saymak: Orta büyüklükteki alanlarda oyunculara yeterli saklanma süresi tanıyabilir.

- 50'ye kadar saymak: Bahçe, geniş ev veya çok sayıda oyuncunun bulunduğu ortamlarda tercih edilebilir.

- 100'e kadar saymak: Özellikle geniş açık alanlarda ve uzun süreli saklanma turlarında kullanılabilir. Ancak alan küçükse diğer oyuncuların gereksiz yere beklemesine neden olabilir.

Burada önemli olan yalnızca hangi sayıya kadar sayıldığı değil, saymanın ne kadar sürdüğüdür. Örneğin hızlıca 50'ye sayan bir ebe ile her sayıyı birkaç saniye arayla söyleyen bir ebe, diğer oyunculara aynı süreyi tanımaz.

Bana göre en adil yöntem, oyuna başlamadan önce sayma sınırını ve ebe saymayı bitirdiğinde ne olacağını herkesin kabul etmesidir. Çünkü çocukluk oyunlarında tartışmaların önemli bir bölümü, kuralların baştan belirlenmemesinden kaynaklanır.

2. Saklambaçta Sayma Sayısı Nasıl Belirlenmeli?

Saklambaçta doğru sayıyı seçerken üç temel unsuru dikkate almak gerekir: oyuncuların yaşı, oyun alanının büyüklüğü ve katılımcı sayısı.

Örneğin dört veya beş yaşındaki çocuklarla oynarken 10 ya da 20'ye kadar saymak yeterli olabilir. Bu yaşlarda çocukların dikkat süreleri, hareket becerileri ve oyunun kurallarını takip etme düzeyleri birbirinden farklıdır. Çok uzun sayma süreleri bazı çocukların sıkılmasına, bazılarınaysa diğerlerinden belirgin biçimde avantajlı duruma gelmesine yol açabilir.

İlkokul çağındaki çocuklarda ise 20, 30 veya 50 gibi sınırlar daha uygun olabilir. Çocuklar büyüdükçe saklanma alanlarını değerlendirme, çevreyi gözlemleme ve oyunun sonraki aşamalarını düşünme becerileri de gelişebilir.

Yetişkinlerin katıldığı bir oyunda ise durum tamamen değişebilir. Özellikle geniş bir parkta veya bahçede oynanıyorsa 50 ya da 100'e kadar saymak tercih edilebilir. Ancak bu sayılar zorunlu kurallar değildir; oyuncuların anlaşmasına bağlıdır.

Oyun ortamı Önerilebilecek sayı Temel gerekçe

Küçük oda 10–20 Saklanma alanları sınırlıdır.

Ev veya küçük bahçe 20–30 Oyuncuların yerleşmesi için makul süre sağlar.

Geniş bahçe 30–50 Daha fazla saklanma noktası bulunabilir.

Büyük ve güvenli açık alan 50–100 Oyuncuların daha geniş alana yayılmasına imkân tanır.

Bu tablo kesin bir standart değil, pratik bir başlangıç önerisidir. Örneğin küçük bir bahçede 15 kişinin oynadığı bir oyun, geniş bir bahçede üç kişinin oynadığı oyundan daha karmaşık olabilir.

Bir başka önemli ayrıntı da oyuncuların hareket kabiliyetidir. Herkesin aynı hızda hareket edemediği bir grupta sayma süresi ve oyun alanı, katılımcıların rahatça oyuna dahil olabileceği biçimde ayarlanmalıdır.

3. Saklambaç Oyununun Tarihsel Kökenleri

Saklambaç yalnızca günümüzde çocukların oynadığı bir eğlence değildir. Saklanma, arama, yakalanmama ve birini bulmaya çalışma gibi davranışlar, insan topluluklarının farklı dönemlerinde ve kültürlerinde çeşitli oyun biçimleriyle ortaya çıkmıştır.

Bununla birlikte saklambacın tam olarak hangi tarihte, hangi toplumda ve kim tarafından icat edildiğini gösteren kesin bir tarihsel kayıt bulunmuyor. Bu nedenle oyunun belirli bir uygarlıkta başladığını kesin bir dille söylemek doğru olmaz.

Saklanma ve bulma temelli oyunların farklı toplumlarda görülmesi, bunların belirli bir merkezden yayılmasından ziyade benzer insan deneyimlerinden bağımsız biçimde gelişmiş olabileceğini düşündürüyor. Çocukların çevreyi keşfetmesi, görünürlükten geçici olarak uzaklaşması ve yeniden bir araya gelmesi, oyunun farklı biçimlerde ortaya çıkmasını kolaylaştırmış olabilir.

Tarih boyunca çocukların oyunları büyük ölçüde yaşadıkları çevreye göre şekillenmiştir. Kırsal bölgelerde geniş bahçeler, ağaçlar, duvarlar ve doğal arazi parçaları saklanma alanı oluştururken şehirlerde avlular, sokaklar ve evlerin farklı bölümleri benzer işlevler üstlenmiştir.

Elbette geçmişteki bütün toplumlarda saklambacın bugünkü kurallarla oynandığını söyleyemeyiz. Sayma yöntemi, ebe seçimi ve oyuncunun nasıl kurtulacağı gibi ayrıntılar zaman içinde değişmiş olabilir.

Burada bence asıl ilginç nokta, saklambacın basit görünmesine rağmen çok eski bir insan ihtiyacına karşılık gelmesidir: Çevreyi keşfetmek, başkalarının bakış açısını anlamak ve belirsizlik içinde hareket etmek.

Oyunun tarihi hakkında kesin bilgiler sınırlı olsa da bu davranışların çocukluk deneyiminde neden bu kadar çekici olduğu üzerine düşünmek oldukça anlamlıdır.

4. Saklambaçta Saymanın Psikolojik ve Bilimsel Boyutu

Saklambaç oynarken saymak, dışarıdan bakıldığında oldukça basit bir görev gibi görünür. Oysa oyun sırasında birden fazla zihinsel süreç devreye girer.

Ebe sayarken sayı dizisini takip eder, sırayı karıştırmamaya çalışır ve ne zaman aramaya başlayacağını bilir. Saklanan çocuk ise uygun bir yer seçer, çevresini değerlendirir ve ebe tarafından görülme olasılığını düşünür.

Bu süreçler özellikle çocukların bilişsel gelişimi açısından ilgi çekicidir.

Sayı kavramı ve sıralama: Saklambaç, çocukların sayı dizilerini günlük bir etkinlik içinde kullanmalarına fırsat verir. Özellikle küçük çocuklar için sayıları yalnızca ezberlemekle kalmayıp bir amaca yönelik kullanmak, matematiksel düşünmeye yönelik deneyimler sağlayabilir.

Dikkat ve öz denetim: Saklanan çocuk, heyecanına rağmen bulunduğu yerde beklemeyi öğrenebilir. Ancak her çocuk için aynı deneyimin aynı sonucu doğuracağını düşünmemek gerekir. Oyunun etkisi yaşa, kişiliğe ve ortamın niteliğine göre değişir.

Zihinsel perspektif alma: Saklanan çocuk kendisine uygun bir yer seçerken ebenin neleri görebileceğini düşünür. Ebe ise diğer oyuncuların nerelerde bulunabileceğine ilişkin tahminlerde bulunur. Bu durum, başkasının bilgi ve bakış açısını hesaba katma becerisiyle ilişkilendirilebilir.

Çalışma belleği: Oyuncular daha önce aranan yerleri, oyunun kurallarını ve diğer katılımcıların hareketlerini hatırlamak zorunda kalabilir. Bu da zihinsel bilgiyi kısa süreli olarak kullanmayı gerektirir.

Bununla birlikte saklambacın bütün bu becerileri tek başına ve kesin biçimde geliştirdiğini söylemek bilimsel açıdan aşırı bir iddia olur. Oyunun bilişsel gelişime katkı sağlayabilecek özellikleri vardır; ancak etkinin büyüklüğü ve kalıcılığı konusunda daha özel araştırmalara ihtiyaç vardır.
 
Üst